ملا هبتالله آخندزاده، رهبر پردهنشین و منزوی طالبان در قندهار، اوت ۲۰۲۲، یک سال پس از بازگشت این گروه به قدرت، در طرحی بلندپروازانه دستور داد تمامی افرادی که در خیابانها و روستاها به تکدیگری مشغولاند، جمعآوری شوند و به کسانی که مستحق تشخیص داده میشوند، حقوق ماهانه پرداخت شود.
پس از صدور این دستور، اعضای طالبان با توسل به خشونت و زور، هزاران تن از جمله کودکان و سالمندان را که در خیابانها گدایی میکردند، جمعآوری کردند و در مکانهای موقت نگه داشتند تا در روندی بررسی شوند.
بر اساس گزارش کمیسیونی که به ریاست ملا عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی نخستوزیر طالبان، برای مدیریت روند جمعآوری متکدیان ایجاد شد، از زمان آغاز به کار این کمیسیون در اوت ۲۰۲۲ تا ژانویه سال جاری، ۷۴ هزار و ۹۶۸ نفر از افرادی که گدایی میکردند جمعآوری شدند. در این گزارش آمده است که ۳۷ هزار و ۹۴۷ نفر از این افراد «مستحق» تشخیص داده شدند، اما بقیه آنان «گدای حرفهای» بودند.
بر اساس «قانون جمعآوری گداها و جلوگیری از گدایی» که ملا هبتالله آخندزاده در ماه مه ۲۰۲۴ صادر کرد، تکدیگری در افغانستان به دو دسته تقسیم میشود؛ شخصی که برای رفع نیازهای روزانه خود یا خانوادهاش گدایی میکند، «گدای بیبضاعت» است و فردی که گدایی را بهعنوان شغل برگزیده است، «گدای حرفهای» محسوب میشود.
صفحه نهم قانون «جمعآوری گداها و جلوگیری از گدایی»ــ ایندیپندنت فارسی
کمیسیون «جمعآوری گداها و جلوگیری از گدایی» در گزارش خود مدعی شد به حساب بانکی افرادی که مستحق دانسته شدند، ماهانه حقوق واریز میکنند و در نهادهای مختلف، از جمله شهرداریها، برای آنان زمینه کار فراهم شده است. طالبان تاکنون هیچ سند منتشر نکردهاند که نشان دهد نیازمندان از نهادهای این گروه حقوق ماهانه دریافت میکنند.
در همین حال، ملا عبدالغنی برادر با ابراز نارضایتی از کامل اجرا نشدن فرمان رهبر طالبان درباره منع تکدیگری و جمعآوری متکدیان از سطح شهرها، اعلام کرد که تکدیگری بار دیگر افزایش یافته است. او خواستار توجه جدی و تلاش بیشتر نهادهای عضو کمیسیون جمعآوری گداها و جلوگیری از گدایی شد و تاکید کرد رهنمودی که ملا هبتالله در این زمینه صادر کرده است، باید بهطور کامل اجرا شود.
در ماده چهارم «قانون جمعآوری گداها و جلوگیری از گدایی» طالبان آمده که تکدیگری در سراسر افغانستان بهطور مطلق ممنوع است و کسی که دستکم برای یک روز غذا دارد، نباید به این کار اقدام کند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
نارضایتی ملا برادر از افزایش دوباره تعداد متکدیان از یک سو نشاندهنده شکست پروژه بلندپروازانه رهبر طالبان برای منع گدایی و جمعآوری متکدیان و از سوی دیگر، بیانگر افزایش روزافزون فقر و بیکاری در افغانستان است.
طالبان از زمان بازگشت به قدرت تلاش کردهاند با استفاده از رسانههای تحت کنترل خود، تصویری مثبت از افغانستان ارائه دهند و به همین دلیل خبرنگاران از پرداختن به موضوعهایی که موجب انتقاد از این گروه شود، منع شدهاند. با این حال بر اساس گزارش برنامه توسعه سازمان ملل متحد و «شاخص فقر چندبعدی جهانی» که اکتبر ۲۰۲۵ منتشر شد، بیش از ۶۴ درصد جمعیت افغانستان در فقر چندبعدی زندگی میکنند. این وضعیت به معنای محرومیت همزمان از بیش از نیمی از شاخصهای سلامت، آموزش و استانداردهای زندگی است.
این گزارش تاکید میکند که مقابله با چنین سطحی از فقر نیازمند سیاستها و اقدامهای یکپارچه و فراتر از کمکهای صرفا نقدی است. در چنین شرایطی، رهبر طالبان بدون ارتباط با جهان بیرون و در مشورت با حلقه کوچکی از مشاورانش، برای پایان دادن به تکدیگری قانونی تصویب کرده است که نهادهای طالبان حتی با استفاده از زور و تهدید نیز نتوانستهاند آن را اجرا کنند و مانع گدایی کردن نیازمندان شوند.
گزارش جداگانه برنامه توسعه سازمان ملل متحد در نوامبر ۲۰۲۵ نیز نشان میدهد که بحران معیشت در افغانستان بهطور مستقیم به سطح خانوارها رسیده است. طبق این گزارش، ۹ نفر از هر ۱۰ خانواده افغان برای ادامه بقا ناچار به حذف وعدههای غذایی، فروش داراییها یا قرض گرفتن شدهاند. بیش از نیمی از خانوارهای بازگشته برای تامین غذا از دریافت خدمات درمانی صرفنظر کردهاند و بیش از ۹۰ درصد آنان بدهکارند.
این آمار نشان میدهد که با وجود کمکهای میلیاردی جهان به افغانستان از زمان بازگشت طالبان به قدرت، اقتصاد این کشور تحت سلطه طالبان همچنان در وضعیتی ناپایدار و بحرانی قرار دارد.
در همین حال، «برنامه نیازهای انسانی افغانستان ۲۰۲۶» که دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل منتشر کرد، هشدار میدهد که حدود ۲۱.۹ میلیون نفر، معادل ۴۵ درصد جمعیت افغانستان، در سال ۲۰۲۶ به کمکهای بشردوستانه نیاز خواهند داشت. ادامه خشکسالی و بازگشت بیش از ۲.۶ میلیون نفر در سال ۲۰۲۵، این بحران را تشدید کرده است. براورد سازمان ملل نشان میدهد برای کمکرسانی به ۱۷.۵ میلیون نفر در سال آینده، ۱.۷۱ میلیارد دلار بودجه نیاز است.
سازمان ملل متحد در حالی برای تداوم کمکرسانی به نیازمندان در افغانستان به کمکهای جهانی چشم دوخته است که به دلیل سیاستهای ضد حقوق بشری طالبان و دخالت این گروه در توزیع کمکها، بیشتر دولتها و سازمانها از ادامه کمک به افغانستان رویگردان شدهاند. در همین حال، کمکهای ایالات متحده که بزرگترین اهداکننده به افغانستان بود هم با بازگشت دونالد ترامپ به قدرت، کاهش یافته است.
